Να κάτι σε αυτή την χώρα που μας κάνει αισιόδοξους για το μέλλον: Εκατοντάδες σχολικοί λαχανόκηποι έχουν «ξεφυτρώσει» στις αυλές νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων σε όλη την Ελλάδα και χάρη στην πρωτοβουλία και το κέφι δασκάλων, παιδιών και γονιών πολλαπλασιάζονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
Είχαμε το προνόμιο να συναντήσουμε δύο από τα ομορφότερα παραδείγματα αστικών σχολικών λαχανόκηπων στον A' Νηπιακό Σταθμό Αγίου Ιωάννη Ρέντη και στο 14ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω. Εκεί, δάσκαλοι, γονείς και παιδιά δημιούργησαν και συντηρούν τον λαχανόκηπο του σχολείου τους συμμετέχοντας «όλοι επί ίσοις όροις», όπως τονίζει o Παναγιώτης Παπαδόπουλος, μπαμπάς εθελοντής κηπουρός.
Ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος, εθελοντής κηπουρός, πηγαίνει στον κήπο με τις κόρες του μέχρι και το Σάββατο το πρωί για να ποτίσουν τα λαχανικά αν χρειαστεί!
«Πώς σας ήρθε να ξεκινήσετε μια τέτοια ιδέα;» ρωτήσαμε την Χριστίνα Καρκάνη, δασκάλα στο 14ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω, όπου στα ελάχιστα διαθέσιμα τετραγωνικά μέτρα της αυλής τους τα παιδιά συντηρούν μεγάλη ποικιλία από εποχικά λαχανικά, αλλά και ελληνικές ποικιλίες από κουκιά, ρεβίθια, λούπινα. «Θέλαμε να κάνουμε κάτι μαζί με τα παιδιά για να τους μάθουμε τα ξεχασμένα ελληνικά φυτά, αλλά και να τα βοηθήσουμε να εξοικειωθούν με όλα τα στάδια παραγωγής της τροφής τους. Έτσι μαθαίνουν σιγά-σιγά ότι η φρεσκοκομμένη σαλάτα και τα βραστά παντζάρια από τον κήπο είναι φαγητό», μας εξηγεί η δασκάλα όσο ετοιμάζει τη μαρουλοσαλάτα (από τον κήπο τους) που θα συνοδέψει το μεσημεριανό φαγητό των μαθητών.
Στον Α’ Νηπιακό Σταθμό Αγ. Ιωάννη Ρέντη, με τη βοήθεια και τη συμμετοχή δασκάλων, γονιών, αλλά και παππούδων (που θυμούνται πολύ καλά ότι η γη παράγει την τροφή και όχι η βιομηχανία), οι μαθητές τους τελευταίους μήνες της σχολικής χρονιάς τρώνε κάθε μέρα ντοματοσαλάτα από τις ντομάτες που μαζεύουν μόνοι τους από τον κήπο τους. «Με ρωτάνε οι γονείς τι κάνω και τα παιδιά τους τρώνε εδώ τα φασολάκια. Τίποτα δεν κάνω, μόνα τους τα κάνουν όλα. Εκείνα τα φυτεύουν, εκείνα τα μαζεύουν και μου τα φέρνουν. Εγώ απλά τους τα μαγειρεύω», λέει η μαγείρισσα που καθημερινά ετοιμάζει φαγητό για εκατοντάδες παιδιά όλων των παιδικών σταθμών του Δήμου Ρέντη.
Στους σχολικούς λαχανόκηπους συμβαίνει ήδη μια πελώρια επανάσταση: τα παιδιά (η επόμενη γενιά καταναλωτών τροφής δηλαδή!) μαθαίνουν να φυτεύουν, να τσαπίζουν, να ποτίζουν και να συγκομίζουν (άρα να παράγουν) φρέσκια, καθαρή τροφή εποχής, χωρίς χημικά που δηλητηριάζουν την υγεία ανθρώπων και περιβάλλοντος. Συμμετέχοντας σε κάθε βήμα της διαδικασίας παραγωγής έστω μέρους της τροφής τους, τα παιδιά μαθαίνουν να κάνουν καλύτερες διατροφικές επιλογές ξεκινώντας από τα πιο απλά: να αναγνωρίζουν τα φρέσκα λαχανικά ως τροφή και να ξεχωρίζουν την εποχικότητά τους. Το χειμώνα τρώμε μαρούλια, παντζάρια, μπρόκολα και σπανάκι και το καλοκαίρι ντομάτες, μελιτζάνες και πιπεριές. Τόσο απλά και τόσο καθαρά!
«Τι παραπάνω χρειάζεστε;», ρωτάμε τους δασκάλους. «Να έρθουμε σ’ επαφή με άλλα σχολεία που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία σε λαχανόκηπους ή με σχολεία που θέλουν τώρα να ξεκινήσουν». Δικτύωση επιθυμούν οι δάσκαλοι. Δικτύωση και αλληλεπίδραση. Γιατί πιστεύουν το έργο που κάνουν και θέλουν να το αναπτύξουν περισσότερο, να το εξελίξουν, να το διευρύνουν και να πολλαπλασιάσουν τα αποτελέσματά του. Επειδή και σε αυτή την περίπτωση: όσο πιο πολλοί τόσο πιο καλά, για όλους!
Κάντο και εσύ στο σχολείο σου!
Επικοινώνησε μαζί μας στο 210 3806374 & 375 και θα συναντηθούμε για να συζητήσουμε από κοντά την πρωτοβουλία σχολικού λαχανόκηπου που έχεις ήδη ξεκινήσει ή αυτή που θέλεις να ξεκινήσεις.
* Η Έλενα Δανάλη γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στη Γαλλία. Στην ομάδα της Greenpeace μπήκε το 2006 ως υπεύθυνη της εκστρατείας για τη βιώσιμη γεωργία. Έκτοτε συνεργάζεται, αναπτύσσει και υλοποιεί δράσεις και προγράμματα που στοχεύουν στη δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου γεωργίας στην Ελλάδα, που να ωφελεί τον άνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον.
TVXS
17:12 | 26 Μαρ. 2016Έλενα Δανάλη
Γιατί η Φινλανδία έχει τα καλύτερα σχολεία στον δυτικό κόσμο
Ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Χάουαρντ Γκάρντνερ συμβούλευσε κάποτε τους Αμερικανούς: «Πάρτε μαθήματα από τη Φινλανδία, που έχει τα πιο αποτελεσματικά σχολεία και που κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που κάνουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ακολουθώντας τις συμβουλές του, έγραψα τον επτάχρονο γιο μου σε ένα Δημοτικό σχολείο του Γιοενσούου, μιας φινλανδικής πόλης που βρίσκεται στο πιο ανατολικό άκρο της χώρας όπου μπορεί να φτάσει κανείς πριν προσκρούσει στα φυλάκια των ρωσικών συνόρων.
Εντάξει, δεν ακολούθησα απλώς τυφλά τον Γκάρντνερ - ανέλαβα και μια θέση λέκτορα στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας για ένα εξάμηνο. Το γεγονός όμως παραμένει ότι η γυναίκα μου, ο γιος μου κι εγώ δοκιμάσαμε για πέντε μήνες ένα εξαιρετικό και χωρίς άγχος, σχολικό σύστημα. Η Φινλανδία έρχεται επί σειρά ετών πρώτη στον δυτικό κόσμο σε ό,τι αφορά το εκπαιδευτικό της σύστημα, ενώ σημειώνει και πολλές ακόμα επιτυχίες στον τομέα αυτόν.
Στη χώρα αυτή, τα παιδιά δεν κάνουν πραγματικά μάθημα μέχρι τα επτά τους χρόνια. Μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι, το τραγούδι και τη συζήτηση. Τα περισσότερα πηγαίνουν στο σχολείο με τα πόδια ή με ποδήλατο. Οι σχολικές ώρες είναι λίγες, όπως και η εργασία για το σπίτι.
Αντίθετα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πολλά σχολεία μειώνουν τα διαλείμματα, τα παιδιά στη Φινλανδία κάνουν υποχρεωτικά ένα 15λεπτο διάλειμμα σε εξωτερικό χώρο κάθε ώρα. Ο καθαρός αέρας, η φύση και η τακτική σωματική δραστηριότητα θεωρούνται συστατικά στοιχεία της μάθησης. Σύμφωνα με ένα φινλανδικό ρητό, «Δεν υπάρχει κακός καιρός. Μόνο ακατάλληλα ρούχα».
Ένα απόγευμα ρώτησα τον γιο μου τι είχαν κάνει εκείνη την ημέρα την ώρα της γυμναστικής. «Μας έστειλαν στο δάσος με ένα χάρτη και μια πυξίδα και έπρεπε να βρούμε τον δρόμο της επιστροφής» μου απάντησε.
Η Φινλανδία δεν χάνει χρόνο και χρήμα σε τυποποιημένα διαγωνίσματα χαμηλής ποιότητας. Αντ' αυτού, τα παιδιά αξιολογούνται κάθε μέρα, μέσα από την άμεση παρατήρηση και τα κουίζ που επινοεί το υψηλότερης ποιότητας μηχάνημα που έχει κατασκευαστεί ποτέ - οι δάσκαλοι με σάρκα και οστά.
Στην τάξη, τα παιδιά μπορούν να κάνουν πλάκα, να χαχανίζουν ή να ονειροπολούν. Το σύνθημα των δασκάλων τους είναι «Ας αφήσουμε τα παιδιά να είναι παιδιά». Και πεποίθησή τους, ότι ο καλύτερος τρόπος να μαθαίνουν τα παιδιά είναι μέσα από το παιχνίδι.
Το περιβάλλον στην τάξη είναι ζεστό, ασφαλές, υποστηρικτικό προς τον μαθητή και γεμάτο σεβασμό. Κανείς δεν τους ζητά να στοιχίζονται πριν μπουν στην τάξη ή να κάθονται με όρθια την πλάτη. Αντίθετα με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χιλιάδες θέσεις δασκάλων καλύπτονται από συμβασιούχους με έξι ή επτά εβδομάδες θερινής εκπαίδευσης, εδώ οι δάσκαλοι είναι οι πιο έμπιστοι και αξιοσέβαστοι επαγγελματίες μετά τους γιατρούς. Κι αυτό, επειδή είναι απαραίτητο να έχουν master στην εκπαίδευση, με ειδίκευση στην έρευνα και την παρουσία στην τάξη.
«Η αποστολή μας είναι να προστατεύουμε τα παιδιά από τους πολιτικούς» μου είπε μια Φινλανδή δασκάλα. «Έχουμε επίσης ηθική υποχρέωση να κρατάμε τους επιχειρηματίες έξω από το σχολικό μας κτίριο». Οποιοσδήποτε πολίτης, βέβαια, μπορεί να επισκεφθεί όποιο σχολείο θέλει, όποτε θέλει. Το μήνυμα όμως είναι σαφές: Οι εκπαιδευτικοί αποτελούν την ανώτατη αρχή στην εκπαίδευση, όχι οι γραφειοκράτες, ούτε οι πωλητές τεχνολογίας.
Πολλοί θα πουν ότι το φινλανδικό μοντέλο δεν θα λειτουργούσε ποτέ στα σχολεία των υποβαθμισμένων περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου χρειάζεται σιδηρά πειθαρχία, σταχανοβίτικα ωράρια και συνεχείς εξετάσεις. Κι αν είναι σωστό το αντίθετο; Κι αν οι μαθητές των υποβαθμισμένων περιοχών είναι εκείνοι ακριβώς που έχουν ανάγκη από τα προνόμια που παρέχει η Φινλανδία στα δημόσια σχολεία της;
Μια μέρα του περασμένου Νοεμβρίου, όταν έπεσαν τα πρώτα χιόνια, άκουσα φωνές έξω από το παράθυρο του γραφείου μου στο Πανεπιστήμιο, που βρίσκεται δίπλα στον χώρο όπου βγαίνουν για διάλειμμα τα παιδιά του σχολείου. Όταν βγήκα, είδα τα παιδιά να τρέχουν και να παίζουν με το χιόνι. Η φασαρία ήταν εκκωφαντική. «Ακούς;» με ρώτησε μια δασκάλα. «Αυτή είναι η φωνή της ευτυχίας».
* Ο Ουίλιαμ Ντόιλ είναι συγγραφέας και τηλεοπτικός παραγωγός. Το πλέον πρόσφατο βιβλίο του είναι το «PT 109: An American Epic of War, Survival, and the Destiny of John F. Kennedy», εκδ. William Morrow, 2015. Αυτό το εξάμηνο διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας.
Πηγή: Los Angeles Times / ΑΠΕ - ΜΠΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου